Hình dáng và đặc điểm giống nho Merlot, điểm nhận dạng của nó

Theo số liệu từ Tổ chức Quốc tế về Nho và Rượu (OIV), diện tích trồng Merlot vào khoảng 266.000 ha toàn cầu. Tỷ trọng này chiếm gần 6% trong tổng diện tích của 10 giống nho hàng đầu thế giới.

I. Nguồn gốc nho Merlot

Nho Merlot là một trong những giống nho làm rượu vang đỏ phổ biến nhất trên thế giới, có nguồn gốc từ vùng Bordeaux, Pháp. Nho Merlot là kết quả của sự lai tạo tự nhiên giữa hai giống nho khác là Cabernet Franc và Magdeleine Noire des Charentes (một giống nho hiếm).

Nho Merlot được ghi nhận lần đầu tiên vào thế kỷ 18 tại vùng Bordeaux, Pháp. Tên gọi "Merlot" bắt nguồn từ tiếng Pháp "merle," có nghĩa là con chim sáo, vì màu xanh đậm của quả nho này giống với màu lông của loài chim đó.

Giống nho Merlot

Từ thế kỷ 18, nho Merlot đã trở thành một trong những giống nho chủ đạo ở Bordeaux, đặc biệt là ở các vùng đất nổi tiếng như Saint-Emilion và Pomerol. 

Nho Merlot chiếm đến 62% diện tích trồng nho ở Bordeaux, thường được dùng để pha trộn (blending) với các giống nho khác như Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Petit Verdot và Malbec, tạo ra những chai rượu vang Bordeaux hảo hạng.

Nhờ khả năng thích nghi tốt với nhiều điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng, nho Merlot đã được trồng rộng rãi trên khắp thế giới, không chỉ ở Pháp mà còn ở các quốc gia khác như Ý, Mỹ (đặc biệt là California và Washington), Chile, Tây Ban Nha, Úc và Argentina.

II. Hình dáng và đặc điểm giống nho Merlot

1. Hình dáng sinh học

Thân cây: Giống nho Merlot thuộc loài Vitis vinifera, là cây thân gỗ leo, có thể phát triển chiều dài từ 2–5 mét tùy điều kiện trồng trọt và kỹ thuật cắt tỉa.

Lá nho: Lá Merlot có dạng hình tròn hoặc hình quạt, thường chia thành 5 thùy rõ rệt. Mép lá có răng cưa nhẹ, bề mặt lá màu xanh đậm, mặt dưới có lông tơ mịn giúp hạn chế thoát hơi nước và bảo vệ khỏi côn trùng.

Hình dạng lá cây giống nho Merlot

Hình dạng chùm: Chùm nho Merlot thường có hình nón dài hoặc hình trụ, kích thước vừa phải, chùm khá dày và quả mọc sít nhau.

Quả nho: Quả có kích thước trung bình (khoảng 12–15 mm đường kính), hình tròn hoặc hơi bầu dục, lớp vỏ mỏng nhưng dai, màu tím đậm đến gần như đen khi chín.

Thịt quả: Thịt nho mềm, mọng nước, chứa hàm lượng đường cao và acid thấp hơn so với nhiều giống nho đỏ khác, tạo nên hương vị mềm mại, ít chát.

2. Đặc điểm sinh trưởng và sinh lý

Thời gian chín (Ripening Time)

Merlot là giống nho chín sớm, thường được thu hoạch trước Cabernet Sauvignon khoảng 1-2 tuần. Điều này giúp nó thích nghi tốt với những vùng khí hậu mát mẻ, nơi mùa vụ ngắn hơn.

Năng suất (Yield)

Cây nho Merlot có năng suất cao và sức sống mạnh mẽ. Nếu không được kiểm soát chặt chẽ, năng suất quá cao có thể làm giảm nồng độ hương vị và màu sắc của trái nho, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng rượu vang.

Màu sắc quả nho Merlot

Thích nghi thổ nhưỡng (Soil Adaptation)

Giống nho này phát triển tốt nhất trên đất sét (clay), đất phù sa (silt) và đất đá vôi (limestone) có khả năng giữ ẩm tốt. Điều này giải thích tại sao nó rất thành công ở bờ phải (Right Bank) của vùng Bordeaux, nơi đất sét chiếm ưu thế.

Nhạy cảm với sâu bệnh (Disease Susceptibility)

Do vỏ mỏng và thời gian nảy chồi sớm, Merlot dễ bị ảnh hưởng bởi sương giá mùa xuân và các bệnh nấm mốc như Botrytis (thối chùm nho) và downy mildew. Điều này đòi hỏi người trồng nho phải có biện pháp quản lý vườn nho cẩn thận.

III. Hương vị nho Merlot khi làm vang đỏ

Hương vị cơ bản

Rượu vang Merlot thường có hương vị trái cây phong phú và mềm mại. Nổi bật nhất là hương vị của các loại quả mọng đỏ như anh đào, dâu tây, mận đỏ và một chút hương của mận đen chín. 

Vị ngọt tự nhiên của những loại trái cây này làm cho rượu vang Merlot trở nên dễ tiếp cận và được nhiều người yêu thích. Khi nho chín kỹ, rượu có thể phát triển thêm các nốt hương của socola, vani và cà phê rang, tạo nên một cảm giác ấm áp và quyến rũ.

Mùi hương và độ phức tạp

Bên cạnh hương vị trái cây, rượu vang Merlot còn có một lớp mùi hương phức tạp khác. Trong đó, bạn có thể dễ dàng nhận ra mùi thảo mộc nhẹ nhàng như lá trà hay bạc hà, và đôi khi là hương của gia vị ngọt như đinh hương. 

Điều đặc biệt là khi rượu được ủ trong thùng gỗ sồi, nó sẽ phát triển thêm các hương vị của gỗ, khói thuốc lá và da thuộc. Chính sự kết hợp tinh tế này tạo nên độ phức tạp và hấp dẫn của rượu vang Merlot.

Hương vị giống nho Merlot

Cấu trúc và tannin

Merlot nổi tiếng với cấu trúc tannin mềm mượt và dễ chịu. Tannin là các hợp chất tự nhiên trong vỏ, hạt và cuống nho, tạo ra cảm giác chát trong miệng. 

Khác với các giống nho khác như Cabernet Sauvignon với tannin mạnh mẽ, tannin của Merlot lại rất mượt mà và tròn trịa. Điều này làm cho rượu vang Merlot trở nên dễ uống ngay cả khi còn trẻ. Độ chát nhẹ nhàng này hòa quyện với vị ngọt của trái cây, tạo nên một sự cân bằng hoàn hảo.

Sự khác biệt theo vùng và khí hậu

Hương vị của rượu vang Merlot thay đổi đáng kể tùy thuộc vào vùng trồng nho và khí hậu. Ở những vùng có khí hậu mát mẻ như Bordeaux (Pháp), rượu vang Merlot có xu hướng có hương vị đất ẩm, khoáng chất và vị chua của trái cây đỏ. 

Ngược lại, ở những vùng có khí hậu ấm áp hơn như California (Mỹ) hoặc Úc, rượu vang Merlot lại có hương vị trái cây đậm đà hơn, với các nốt hương của mứt trái cây, mận đen và socola.

IV. Vùng trồng nho Merlot trên toàn cầu 

1. Pháp: Quê hương của Merlot

Pháp là quê hương của giống nho Merlot và cũng là quốc gia có diện tích vùng trồng Merlot lớn nhất thế giới, chiếm gần 2/3 tổng diện tích toàn cầu. 

Giống nho này được ghi nhận lần đầu tiên vào cuối thế kỷ 18 tại vùng Bordeaux. Tại đây, Merlot là giống nho chủ đạo và là thành phần không thể thiếu trong các loại vang pha trộn nổi tiếng của vùng, đặc biệt là ở Bờ Phải (Right Bank) của sông Garonne. 
Ngoài ra, Pháp cũng là 1 trong những vùng trồng nho lớn nhất thế giới cùng với Hoa Kỳ, Úc và Tây Ban Nha.

Vùng trồng Merlot tại Pháp

2. Các quốc gia khác

Merlot được du nhập và trồng rộng rãi tại nhiều quốc gia Tân Thế Giới (New World) với phong cách sản xuất riêng biệt, thường cho ra những loại vang đậm đà, vị trái cây nổi bật hơn.

Ý: Merlot là giống nho được trồng nhiều thứ 5 tại Ý với diện tích đáng kể. Giống nho này phổ biến ở các vùng phía bắc như Veneto và Friuli. Tại Tuscany, Merlot được dùng để tạo ra loại vang "Super Tuscan" nổi tiếng, pha trộn với các giống nho bản địa như Sangiovese.

Hoa Kỳ: Merlot được du nhập vào Hoa Kỳ từ những năm 1800. Với diện tích trồng lớn, chủ yếu tại California và Washington State, Merlot ở đây thường có hương vị trái cây chín mọng, đậm đà với các nốt hương của mận đen, anh đào và socola, đặc biệt là ở Thung lũng Napa.

Chile: Merlot được đưa đến Chile vào thế kỷ 19. Ban đầu, nhiều vườn nho Merlot ở Chile bị nhầm lẫn với giống nho Carmenère. Ngày nay, Chile là một trong những nhà sản xuất Merlot hàng đầu với diện tích trồng lớn. Rượu vang Merlot từ Chile thường có hương vị trái cây đỏ tươi, cấu trúc cân bằng và giá cả phải chăng.

Úc: Giống nho này được du nhập vào Úc vào thế kỷ 19, đặc biệt phát triển ở những vùng có khí hậu mát mẻ như Thung lũng Margaret River, tạo ra những loại vang Merlot với hương vị đậm đà và đặc trưng riêng.

không khí mát mẻ của vùng trồng nho tại Úc

3. Diện tích trồng nho Merlot toàn cầu

Tính đến năm 2015, diện tích trồng nho Merlot toàn cầu đã đạt khoảng 266.000 ha, đưa giống nho này lên vị trí thứ hai trong các giống nho làm vang phổ biến nhất thế giới. 

Diện tích này tiếp tục có sự tăng trưởng tại nhiều khu vực, chứng tỏ sự ưa chuộng và khả năng thích ứng của Merlot với các điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu khác nhau.

V. Những dòng rượu vang Merlot nổi bật

Rượu vang đỏ Úc Trentham Estate Merlot

Estate Merlot là dòng vang đỏ được sản xuất từ những vườn nho chọn lọc ở Úc, nổi bật với chất lượng ổn định và hương vị dễ uống. Rượu sở hữu màu đỏ ruby, hương mận chín, anh đào và chút vani. Vị vang mềm mại, tannin dịu, dễ uống, phù hợp cho các bữa tiệc nhẹ hoặc bữa tối gia đình.

Vang đỏ Úc Estate Merlot

Rượu vang đỏ Úc Aromo Special Edition Merlot

Aromo Special Edition Merlot được biết đến với hương vị tinh tế và cấu trúc hài hòa, mang đậm phong cách Merlot Úc. Phiên bản đặc biệt này có màu đỏ thẫm, hương trái cây chín và socola đen, vị vang cân bằng, hậu vị kéo dài. Rượu được sản xuất giới hạn, thích hợp làm quà tặng hoặc sưu tầm.

Rượu vang đỏ Aromo từ nho Merlot

Rượu vang đỏ Úc Jacob Creek Merlot WMS

Jacob Creek Merlot WMS mang hương quả mọng, gỗ sồi và gia vị nhẹ. Vị vang đậm đà, cấu trúc mượt, hợp với thịt nướng, pasta sốt cà chua và phô mai. Rượu sở hữu màu đỏ garnet tươi sáng, hương thơm nồng nàn của quả mọng chín, kết hợp với chút hương gỗ sồi và gia vị tinh tế.

Vang Úc Jacob Creek WMS từ giống nho Merlot

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn hiểu thêm về giống nho này, và có những trải nghiệm thật thú vị với những chai vang Merlot trong các bữa tiệc của mình. Nếu đang tìm kiếm một loại rượu vang vừa sang trọng vừa dễ gần, Merlot chắc chắn sẽ là lựa chọn không làm thất vọng.